تبلیغات
سایت پژوهشی حجة الاسلام والمسلمین استاد محقق علی آل کاظمی - نیم نگاهی به عصر امام حسن عسکری (ع)
سایت پژوهشی حجة الاسلام والمسلمین استاد محقق علی آل کاظمی
صفحه نخست         تماس با مدیر         پست الکترونیک        RSS         ATOM
نیم نگاهی به عصر امام حسن عسکری (ع)
askari--_1.jpg
در دوران امام عسكرى‏علیه السلام عوامل نابودى و از هم گسیختگى در تمدّن‏اسلامى فزونى گرفته بود واگر دفاع امام از ارزشهاى حق ‏و عدل و جهاد آنان بر ضدّ تجمّل گرایى وستم وجهل نبود، چه بسا كه این‏تمدّن بطور كلى از هم مى‏پاشید وبه نابودى مى‏گرایید.

هشتم ربیع الاول سالروز شهادت امام حسن عسکری علیه السلام ،امامی از سلاله پاکان و وارثی از آل ابراهیم است.

آن حضرت طبق مشهور، روز هشتم ربیع الثّانى ، سال 232 هجرى قمرى در شهر مدینه منوّره متولد شدند، و پس از شهادت پدر بزرگوار خود امام هادی علیه السلام به امر خدا و همچون پیشوایان گذشته به امامت رسیدند دوران امامت ایشان مصادف با خلافت سه خلیفه عباسی المعتزّ بالله (معتز عباسی) (۲۵۲- ۲۵۵) المهتدی بالله (مهتدی عباسی) (۲۵۵- ۲۵۶) المعتمد بالله (معتمد عباسی) (۲۵۶- ۲۷۹) بود. و در هفت سال امامت خود به واسطه سختگیرى بیرون از اندازه خلفا ، با تقیّه بسیار شدید رفتار مى كردند.

در واقع خلفای عباسی از هرگونه اعمال فشار و محدودیت نسبت به ائمه شیعه دریغ نمی کردند و این فشارها در عصر امام جواد و امام هادی و امام عسکری بویژه در سامراء به اوج خود رسید. شدت این فشارها به قدری بود که این ائمه بزرگ ، با عمر کوتاهی جام شهادت نوشیدند: امام جواد در سن 25 سالگی، امام هادی در سن 41 سالگی و امام عسکری در سن 28 سالگی .

امام حسن عسکری در شرایطی به امامت رسیدند عصر خفقان در دوران امام هادی علیه السلام به اوج خود رسیده بود. حاکمان مستبد عباسی اموال دولتى را به خود اختصاص مى‏دادند. و شمار اموال خواص آنان به میلیونها مى‏رسید. خلیفه اموال گزافى را به سران سپاه، نزدیكان و بستگان و شعراى چاپلوس خود بذل‏وبخشش مى‏كردند.

به خاطر همین وضع اجتماعى فلاكت بار، آتش انقلابهاى اجتماعى‏شعله ور گردید. یكى از بارزترین این انقلابها - در دوران امام‏عسكرى‏علیه السلام - انقلاب یحیى بن عمر طالبى بود كه در كوفه به وقوع‏پیوست. یحیى كوفه را تصرف کرد و زندانیان را از بند رها كرد. امّا سرانجام توسط سپاه عبّاسى سركوب شد و رهبر آن نیز به قتل ‏رسید. روز قتل یحیى در تاریخ جنبش مكتبى، روزى بزرگ است زیرا این حادثه یكى دیگر از حلقه‏هاى زنجیر مصیبت هایى است كه بر خاندان‏پیامبرصلى الله علیه وآله وارد آمد.

* علل خفقان عصر امام حسن عسکری (ع)

سبب فشار های گسترده سیاسی و اقتصادی و اجتماعی به شیعیان به ویژه به امام حسن عسکری علیه السلام این بود كه:

اولا: در آن دوران جمیعت شیعه كثرت و قدرتشان به حد قابل توجهى رسیده بود و امامان شیعه نیز شناخته مى شدند و از این خلفا بیش از پیش ائمه ع را تحت مراقبت درآورده و از هر راه بود با نقشه هایى مرموز در محو و نابود كردن ایشان مى كوشیدند.

ثانیا : حاکمان جور پى برده بودند كه خواص شیعه معتقدند، امام یازدهم، فرزندى دارند و طبق روایاتى كه از خود امام یازدهم ، همچنین از پدرانش نقل مى كنند فرزند او را همان مهدى موعود مى شناسند كه به موجب اخبار متواتره از طرق عامه و خاصه پیامبر اكرم صلى الله علیه و آله خبر داده بود، و او را امام دوازدهم مى دانند. بحارالانوار تالیف علامه مجلسى : ج 51 و 52.

بدین سبب امام یازدهم بیشتر از سایر ائمه علیهم السلام تحت مراقبت حاکمان در آمده بود و خلیفه وقت تصمیم قطعى گرفته بود كه به هر طریق باشد به داستان امامت شیعه خاتمه بخشد و در این خانه را براى همیشه ببندد(!!!).

از این رو، همین كه بیمارى امام عسكرى علیه السلام را به معتمد خلیفه وقت گزارش دادند، طبیب نزد آن حضرت فرستاد و چند تن از معتمدان خود و چند نفر از قضات را به منزلش گماشت كه پیوسته ملازم وى و مراقب اوضاع داخلى منزل باشند و پس از شهادت امام نیز خانه را تفتیش و توسط قابله ها كنیزان آن حضرت را معاینه كردند و تا دو سال ماءمورین آگاهى خلیفه در خط پیدا كردن جانشین آن حضرت مشغول فعالیت بودند تا به كلى نومید شدند. اصول كافى : ج 1، ص 505،

هنگامى كه امام حسن عسكرى علیه السلام به شهادت رسید، آن حضرت را در خانه خودش در شهر سامرّا كنار قبر پدر بزرگوارش به خاك سپردند.

باید دانست كه ائمه اهل بیت علیهم السلام در دوره زندگی شان گروه انبوهى از علما و محدثین را پرورش دادند كه شماره ایشان به صدها تن مى رسد.

در تمامی شرایط سخت، امام حسن عسکری ع در کمترین فرصت و به شیو های مختلف به تبیین مبانی اصیل دینی و معرفی چهره واقعی دین که از سوی دشمنان، مخدوش شده بود می پرداختند . اعجاز ،عبادت ،تبلیغ مخفیانه ،تالیف و... از جمله دیگر زوایای فعالیت های اصیل آن امام همام در دفاع از حریم ولایت بود.

دعاهاى مأثور از خاندان وحى ‏علیهم السلام همواره به عنوان استراتژى مبارزه ‏بر ضدّ تمام انواع فسادهاى فرهنگى، اجتماعى، سیاسى و... بوده است. كلمات دعا در نزد اهل بیت، كه آن را از رسول خداصلى الله علیه وآله به میراث‏برده‏اند، چونان پر مایه‏ترین گنج و قیمتى ترین غنیمت است. دعا در نزدآنان دایرة المعارفى است الهى. در آنها آیات حكمت و شیوه‏هاى تربیت‏وآگاهیهاى سیاسى و دیدگاههاى فرهنگى را مى‏توان پیدا كرد.

* شاگردان امام حسن عسكرى (ع)

شیخ طوسى رحمة الله شاگردان امام حسن عسكرى علیه السلام را بالغ بر صد نفر ذكر نموده است .

علامه قزوینى رحمة الله 263 نفر از اصحاب و شاگردان امام حسن عسكرى علیه السلام را با شرح كوتاهى از هر كدام ذكر نموده است كه در این جا به ذكر نام چند نفر از شاگردان برجسته آن بزرگوار مى پردازیم :

احمد بن اسحاق قمى ، ابوهاشم ، داوود بن قاسم جعفرى (از نواده هاى جعفر طیار)، ابوعمر و عثمان بن سعید عمرى سمان ، على بن جعفر، محمد ابن حسن صفّار، حسین بن روح نوبختى ، اسحاق بن ربیع كوفى ، عبدالله بن جعفر حمیرى ، داوود بن ابى یزید نیشابورى ، اسحاق بن اسماعیل نیشابورى ، فضل بن شاذان و...

* تالیفات امام حسن عسكرى (ع)

امام حسن عسكرى علیه السلام در كنار كارهاى علمى، مجموعه هایى از تفسیر، روایات ، معارف اسلامى و عقاید را تاءلیف نمود. بعضى از این مجموعه ها به صورت نامه هاى طولانى بود كه براى اشخاص ‍ مى فرستاد.

به علاوه روایات بسیار در ابواب فقه و سایر علوم اسلامى توسط افراد مختلف ، از آن حضرت نقل شده است .

علامه سید محسن امین پنج مجموعه را تحت عنوان تاءلیفات امام حسن عسكرى علیه السلام ذكر نموده كه عبارتند از:

1 - تفسیر معروف ، منسوب به امام حسن عسكرى علیه السلام .

2 - نامه آن حضرت به اسحاق بن اسماعیل نیشابورى ، مذكور در كتاب ((تحف العقول )).

3 - مواعظ قصار، که در ((تحف العقول ))ذکر شده است .

4 - رسالة المنقبة ، مشتمل بر اكثر احكام حلال و حرام .

* حکایاتی شنیدنی از امام حسن عسکری (ع)

* عبادت امام

امام حسن عسكرى علیه السلام همانند پدران گرامى خود، در توجه به عبادت خدا نمونه بود. هنگام نماز از هر كارى دست مى كشید و چیزى را بر نماز مقدم نمى داشت .

ابوهاشم مى گوید: خدمت امام حسن عسكرى علیه السلام شرفیاب شدم ، امام مشغول نوشتن چیزى بود، وقت نماز فرارسید، امام نوشته را كنار گذاشت و به نماز ایستاد...

كیفیت و چگونگى عبادت امام دیگران را به یاد خدا مى انداخت و گاه افراد گمراهى را اساسا عوض مى كرد و به راه مى آورد. وقتى كه امام در زندان صالح بن وصیف ، بود برخى از عباسیان از زندانبان خواستند كه بر امام سخت بگیرد. او دو نفر از بدترین ماءموران خود را بر امام گماشت ، اما آن دو در اثر معاشرت با امام دگرگون شدند و در عبادت و نماز به مرحله اى عظیم رسیدند.

* چرا از دیدار ما غافلى ؟

محمد بن على بن ابراهیم بن موسى بن جعفر گوید:

پریشانى ما به نهایت رسید. به پدرم گفتم : كرم و سخاوت ابى محمد امام حسن عسكرى علیه السلام مشهور است . خوب است ما هم به سراغ او برویم امید است به ما نیز اكرام و انعام نماید.

رهسپار منزل حضرت شدیم ، در راه پدرم گفت : سخت محتاجم و اگر حضرت پانصد درهم به من بدهد و دویست درهم آن را هزینه پوشاك و دویست درهم آن را صرف خوراك و صد درهم را هم جهت مایحتاج اهل و عیالم قرار دهم خوب است .

من هم از خاطرم گذشت كه اگر حضرت سیصد درهم به من بدهد تا مرکبی بخرم و اسباب معیشت فراهم آورم و بقیه را صرف دامادى كنم خوب است .

به در خانه حضرت رسیدیم ، غلامى بیرون آمد و گفت : على بن ابراهیم و پسرش وارد شوند.

سلام و احوالپرسى كردیم . حضرت به پدرم فرمود: چرا از دیدن ما غافلى ؟

پدرم عرض كرد: هم تنبلى و هم مشغولیت مانع شده است .

ساعتى نشستیم و چون خواستیم بیرون بیاییم ، به دهلیز خانه كه رسیدیم غلامى آمد و كیسه اى به دست پدرم داد و گفت : پانصد درهم است ، دویست درهم براى هزینه پوشاك و دویست درهم براى خوراك و صد درهم براى مایحتاج زندگى .

و كیسه اى هم به من داد و گفت : سیصد درهم است ، و همان گونه كه نیت كرده بودیم ، یكى یكى را بیان فرمود.

اما من قصد كرده بودم به جبل بروم و از آنجا همسر انتخاب كنم ، فرمود: به جبل مرو، بلكه به سورا برو كه تو را در آنجا گشایش كار است .

من به فرموده حضرت عمل كردم و به سورا رفتم و نفع هاى بسیارى در آنجا نصیب من شد و امروز از بركت آن ، صاحب دوهزار دینارم و همواره در ترقّى هستم . حدیقة الشیعة : ص 698.

* بر ملا شدن نقشه راهبان

در ((خرائج راوندى )) آمده است که على بن حسن بن شاپور نقل می کند : در سامرّا قحطى شدیدى رخ داد و متوكّل امر نمود كه همه مردم آن سامان براى استسقاء و طلب باران بیرون بروند. مسلمانان سه روز به صحرا رفتند و دعا كردند و اثرى نیافتند.

روز چهارم جاثلیق با جماعتى از نصارى و رهبانان رفتند و در میان آنها راهبى بود، همین كه آن راهب دست به سوى آسمان برداشت باران شروع به باریدن كرد.

از این رو مسلمانانى كه ایمانشان ضعیف بود به دین خود مشكوك شدند و به كیش نصرانیت متمایل شدند.

سپس متوكّل امر نمود حضرت امام حسن عسكرى علیه السلام را از زندان بیرون آوردند(!!) و به او عرض كرد: یابن رسول الله ! امت جدت را دریاب كه هلاك شدند و از دین خارج شدند.

حضرت فرمود: فردا به صحرا مى رویم و شك و شبهه را برطرف مى كنم .

آنگاه كه جاثلیق با رهبانان در روز سوم نیز براى استسقاء به صحرا رفتند و حضرت امام حسن عسكرى علیه السلام هم با چند نفر از اصحاب و یاران خود تشریف بردند و همین كه راهب دستش را براى دعا بلند كرد، حضرت عسكرى علیه السلام به یكى از غلامان خود فرمود: برو دست راهب را بگیر و هرچه بین انگشتانش یافتى بیاور تا مطلب بر همه آشكار شود و اشكال برطرف گردد.

آن غلام رفت و بین انگشتان راهب استخوانى یافت . آن را خدمت حضرت امام حسن عسكرى علیه السلام آورد.

حضرت فرمود: اى راهب ! اكنون دعا كن .

آسمان ابرى بود، ابر بشكافت و خورشید نمایان شد و دیگر دعاى نصارى به جایى نرسید و سودى نبخشید و متوكّل گفت : یابن رسول الله ! این استخوان كه بین انگشتان راهب بود، چه بود؟

فرمود: این راهب به قبر پیامبرى از پیامبران خدا گذشت و این استخوان را به دست آورد و اثر استخوان پیامبر این است كه چون مكشوف شود آسمان مى بارد.

بنابر نقل دیگرى : خود آن حضرت با آداب و شرایط دعا فرمود و باران بارید و رفع قحطى و گرانى گردید و شبهه و شك مردم هم برطرف شد.

* اعجازی که باعث شیعه شدن ناصبى گردید

از محمد بن عباس نقل شده كه گفت :

ما چند نفر كنار هم در مورد مقامات علمى و گزارش هاى غیبى امام حسن عسكرى علیه السلام صحبت مى كردیم ، یكى از ناصبى ها كه از دشمنان سرسخت خاندان رسالت بود، گفتار ما را به مسخره گرفت و گفت : من بدون مركّب و رنگ مداد نوشته اى را براى آن حضرت مى نویسم ، اگر او پاسخ مسائل من در آن نوشته را داد، حقانیت او را مى پذیرم وگرنه بر عقیده خود باقى مى مانم .

او مسائل خود را روى برگه اى نوشت ، ما نیز مسائل خود را در نامه هایى نوشتیم و به محضر آن حضرت روانه كردیم .

امام حسن عسكرى علیه السلام پاسخ مسائل همه ما را در جواب نامه اش داد و در برگه مربوط به ناصبى ، علاوه بر پاسخ به مسائل او، نام او و نام پدر او را نوشته بود.

وقتى كه آن فرد ناصبى ، جواب نامه اش را دید، از تعجب حیرت زده شد، به طورى كه از هوش رفت و پس از به هوش آمدن ، حقانیت مقام امامت و علم و كمال عالى آن حضرت را تصدیق نمود و جزو شیعیان او گردید. مناقب آل ابى طالب : ج 4، ص 440.

* فرستاده مردم قم

احمد بن اسحاق اشعرى. وى نماینده و فرستاده مردم قم و از یاران‏خاصّ امام عسكرى بوده است.

او همچنین كتابهایى از ائمه‏علیهم السلام روایت كرده است. شیخ طوسى درباره او گوید: او از جمله كسانى است كه صاحب الزمان را دیده است.

* از عبدالعظیم حسنی بپرس

سید عبد العظیم حسنى. نژاد او به امام مجتبى‏علیه السلام منتهى مى‏شود.او عالم، فقیه، پارسا و پرهیز گار و دشمن حكومتهاى ستمگر بود.ائمه‏علیهم السلام شیعیان خود را مى‏گفتند كه بدو مراجعه كنند. ابو حماد رازى‏روایتى نقل كرده است:

در سامراء بر امام هادى‏علیه السلام وارد شدم و از آن حضرت از برخى ازچیزهاى حلال و حرام پرسیدم. امام پاسخ سئوالهاى مرا داد و همین كه بااو خدا حافظى كردم، فرمود:

"حماد! اگر در ناحیه خویش در باره مسأله‏اى دینى اشكالى برایت‏پیش آمد، آن را از عبد العظیم بن عبد اللَّه حسنى بپرس و سلام مرا به اوبرسان."(

* پرکارترین شیعه

فضل بن شاذان. او یكى از پركارترین شیعیان است. گفته‏اندبرخى از مؤلفات وى از رضایت و خشنودى امام عسكرى بهره‏مند گشته‏وآن حضرت در باره احادیث او نوشته: این حدیث صحیح و سزاوار است‏بدان عمل شود. همچنین گفته‏اند امام در یكى از مؤلفات فضل نگریست‏وفرمود:

"اهل خراسان به جایگاه فضل بن شاذان وبودن او در میانشان بایدغبطه بخورند.

عثمان بن سعید عمرى. وى یكى از ستونهاى نظام مرجعیّت دردوران امام حسن عسكرى است و ائمه به جایگاه او اشاره كرده‏اند. او درنزد شیعیان مقامى والا داشت و امام هادى پیروان خود را بدو ارجاع‏مى‏داد چنانكه این نكته در روایت احمد بن اسحاق قمى ذكر شده است.وى گوید:

یكى از روزها بر امام هادى‏علیه السلام وارد شدم و پرسیدم: سرورم! همیشه‏این امكان براى من نیست كه خدمت شما مشرّف شوم. پس سخن چه‏كسى را بپذیرم و فرمان چه كسى را اطاعت كنم؟ آن حضرت به من‏فرمود:

"این ابو عمرو مردى است مورد اعتماد و امین. آنچه به شما گفت ازجانب من مى‏گوید و آنچه به شما رساند از جانب من رسانده است."

چون ابوالحسن‏علیه السلام وفات یافت خدمت فرزندش حسن عسكرى‏علیه السلام‏رسیدم و همان سؤالى كه از پدرش كردم از او نیز پرسیدم. آن حضرت به‏من گفت:

"این ابو عمرو مردى است ثقه و امین و در زندگى و مرگ مورد اعتمادمن است. آنچه به شما گفت از جانب من مى‏گوید و آنچه به شما رساند ازجانب من رسانده است."

پس از امام عسكرى، عثمان بن سعید نیابت مولا و سرور ما امام مهدى‏را عهده دار شد و میان شیعیان و امام غایب به منزله پلى ارتباطى بود.





نوع مطلب : در آستان اهل بیت (ع)، 
برچسب ها : معصومین،
لینک های مرتبط :
پنجشنبه 5 بهمن 1391 :: نویسنده : علی آل کاظمی
یکشنبه 8 مرداد 1396 11:59 ب.ظ
Hi, i think that i saw you visited my web site thus i came to
“return the favor”.I'm trying to find things to improve my website!I suppose its ok to use some of
your ideas!!
جمعه 6 مرداد 1396 07:12 ب.ظ
Hello just wanted to give you a quick heads up and
let you know a few of the images aren't loading
correctly. I'm not sure why but I think its a linking
issue. I've tried it in two different browsers and both show
the same results.
جمعه 30 تیر 1396 03:41 ب.ظ
I got this web site from my friend who informed me on the topic of this
web page and now this time I am browsing this website and reading very informative articles or reviews at this time.
جمعه 1 اردیبهشت 1396 03:50 ب.ظ
Today, while I was at work, my sister stole my iphone and
tested to see if it can survive a 40 foot drop, just so she can be a youtube sensation. My apple ipad is
now broken and she has 83 views. I know this is entirely off topic
but I had to share it with someone!
شنبه 12 فروردین 1396 07:57 ب.ظ
I do not know whether it's just me or if perhaps everyone else encountering problems with your site.
It seems like some of the text in your posts are running off the
screen. Can someone else please comment and let me know if
this is happening to them too? This may be a problem with my
web browser because I've had this happen before. Thank you
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ

سایت پژوهشی حجة الاسلام والمسلمین استاد محقق علی آل کاظمی
مدیر وبلاگ : علی آل کاظمی
مطالب اخیر
جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :



در این وبلاگ
در كل اینترنت
====== ===== ======= ===== =====